Poland

Betlej: Czy trzecia fala pozwoli polecieć na majówkę?

Fot. Aleksander Kramarz

Przeci¹ganie siê du¿ego, mimo szczepieñ, zagro¿enia epidemicznego mo¿e prowadziæ do tego, ¿e sezon letni w wyjazdowej turystyce zorganizowanej bêdzie du¿o s³abszy ni¿ to niektórzy planuj¹ (Rainbow – 70 procent z 2019 roku, TUI – 80 procent) – wskazuje ekspert.

Rz¹d poddawany presji opozycji i mediów domagaj¹cych siê znoszenia trudnych dla ¿ycia spo³ecznego i gospodarczego regulacji, postanowi³ wyjœæ im naprzeciw, przywracaj¹c stopniowo nieco normalnoœci w funkcjonowaniu kraju. Sprzyja³a temu sytuacja epidemiczna.

Najpierw rz¹d przywróci³ stacjonarn¹ naukê w szko³ach dla klas 1-3. PóŸniej cofn¹³ decyzjê o zamkniêciu centrów handlowych, hoteli, obiektów sportowych (baseny, korty itp.) i kulturalnych (kina, teatry).

Obecnie coraz wiêcej symptomów wyraŸnie œwiadczy o nowej fali pogarszania siê sytuacji epidemicznej zwanej potocznie trzeci¹ fal¹, na któr¹ z³o¿y³y siê na razie trzy g³ówne czynniki – t¹ myœl¹ zaczyna cotygodniowy raport z postêpów epidemii prezes Instytutu Badañ Rynku Turystycznego Traveldata Andrzej Betlej.

Polska luzuje restrykcje, a epidemia napiera

Mo¿na odnieœæ wra¿enie, ¿e rz¹d pogodzi³ siê ju¿ z bardzo prawdopodobn¹ trzeci¹ fal¹ epidemii koronawirusa. Jej szczyt (zaka¿enia) jest ju¿ pó³oficjalnie sytuowany w okolicach prze³omu marca i kwietnia, a tygodniowy wskaŸnik liczby zachorowañ mo¿e osi¹gn¹æ poziom jedynie umiarkowanie ni¿szy od jego szczytu z jesiennej drugiej fali epidemii – pisze Betlej.

I przypomina, ¿e maksimum zaka¿eñ drugiej fali mia³o miejsce 11 listopada i osi¹gnê³o 4753 przypadki na milion, a minimum miêdzy drug¹ i obecnie wzbieraj¹c¹ fal¹ trzeci¹ mia³o miejsce 9 lutego na poziomie 966.

„Cofniêcie siê wskaŸnika zaka¿eñ do wielkoœci 2000 trwa³o póŸniej 27 dni (do 8 grudnia). Jest to o tyle istotne, ¿e tygodniowy wskaŸnik zaka¿eñ w wysokoœci 2000 przypadków na milion (w oryginale 200 na ka¿de 100 tysiêcy mieszkañców) by³ rozpatrywany przez Komisjê Europejsk¹ jako granica, powy¿ej której powinny byæ blokowane podró¿e do takiego kraju za wyj¹tkiem niezbêdnych, a zatem równie¿ podró¿e o charakterze turystycznym i wypoczynkowym.

W Polsce taka granica przy wygasaj¹cej trzeciej fali epidemii mog³aby – wed³ug przyjêtych parametrów – zostaæ osi¹gniêta bezpoœrednio przed lub dopiero w okolicach majówki, co nie by³aby ani wygodna, ani optymistyczna data z punktu widzenia mo¿liwoœci nieskrêpowanych wyjazdów w ramach zorganizowanej turystyki wyjazdowej.

Sytuacja taka wpisuje siê w niemal uniwersalny ju¿ schemat rozwoju sytuacji epidemicznej, który okazuje siê bardziej pesymistyczny od standardowych pocz¹tkowych przewidywañ. Powoduje to ustawiczne odsuwanie siê powrotu do normalnoœci w ¿yciu spo³ecznym i gospodarczym, a co za tym idzie powrotu do efektywnej dzia³alnoœci biznesowej. W ten sposób równie¿ perspektywy dla dzia³alnoœci organizatorów turystyki w sezonie lato 2021 staj¹ siê stopniowo coraz bardziej niepewne i obarczone trudnym do okreœlenia ryzykiem” – sygnalizuje ekspert.

Polska straci³a pozycjê

Przed tygodniem sytuacja epidemiczna w Polsce by³a jeszcze nieco lepsza ni¿ w unijnych krajach dooko³a . Ta przewaga jednak zniknê³a ju¿ niemal ca³kowicie. Najprawdopodobniej uwa¿a Betlej – to poœredni rezultat doœæ szybkiego rozluŸniania poprzednich ograniczeñ i obostrzeñ w ¿yciu spo³ecznym i gospodarczym.

Sytuacjê ilustruje wykresem.

Polska utraci³a ju¿ wyraŸn¹ przewagê i znalaz³a siê w œrodku stawki, zarówno pod wzglêdem nowych zachorowañ, jak i zgonów. Bardzo podobna jeszcze kilka tygodni temu do polskiej, sytuacja epidemiczna w Niemczech zmienia³a siê systematycznie na korzyœæ tych ostatnich. Taki trend mo¿e wynikaæ z utrzymywania niezmienionych warunków lockdownu u zachodnich s¹siadów przy jednoczesnym luzowaniu antyepidemicznych obostrzeñ w Polsce – ocenia prezes Traveldaty.

Po czym omawia pokrótce sytuacjê w ka¿dym z krajów z wykresu, ¿eby skoñczyæ konstatacj¹: Jak widaæ na przytoczonych przyk³adach dzia³ania i rozwi¹zania stosowane w innych krajach s¹ bardziej restrykcyjne ni¿ w Polsce i to mimo lepszej czêsto sytuacji epidemicznej.

RozluŸnianie restrykcji przed wyborami

S¹ jednak te¿ przyk³ady krajów, które ³agodz¹ obostrzenia mimo ¿e sytuacja epidemiczna siê w nich pogarsza. £¹czy je chêæ zaskarbienia sobie przychylnoœci obywateli. Takimi przyk³adami s¹ Holandia (wybory 17 marca) i Bu³garia (wybory 4 kwietnia).

Szczególnie daleko idzie Bu³garia, w której wskaŸniki epidemiczne od czterech tygodni systematycznie siê pogarszaj¹. Od 1 marca maj¹ tam byæ otwarte lokale gastronomiczne, a od 1 kwietnia kluby nocne i dyskoteki (do 23.30). Jednoczeœnie szczepienia przebiegaj¹ tam „bardzo opornie”. Zaszczepiono tam dopiero nieco ponad 150 tysiêcy ludzi, czyli relatywnie oko³o czterokrotnie mniej ni¿ w Polsce.

Betlej omawia te¿ sytuacjê w Portugalii, która zdusi³a zdecydowanie rozwój koronawirusa wykazuj¹c siê determinacjê w ograniczeniu ¿ycia gospodarczego i spo³ecznego.

„Imponuj¹co szybkie ograniczenie zasiêgu i skutków rozprzestrzeniania siê koronawirusa jeszcze raz œwiadczy, ¿e twardy i powszechnie przestrzegany lockdown przez zdyscyplinowane przez bardzo z³¹ sytuacjê spo³eczeñstwo, jest bardzo efektywn¹ metod¹ walki z epidemi¹, o czym zdaj¹ siê czêsto nie pamiêtaæ inne rz¹dy, maj¹ce potem permanentne wielotygodniowe, a nawet wielomiesiêczne k³opoty z wirusem i zamra¿aniem ¿ycia spo³ecznego i gospodarczego”.

Betlej tradycyjnie przypomina te¿ drogê Szwecji od pocz¹tkowego lekcewa¿enia koronawirusa do obecnego zmagania siê z wysokimi ci¹gle wskaŸnikami zaka¿eñ i zgonów. Podobnie odtwarza historiê walki z koronawirusem w Izraelu.

Jak zauwa¿a, mimo szeroko zakrojonej akcji szczepienia mieszkañców, w Izraelu nie widaæ jeszcze wyraŸnej poprawy stanu epidemicznego kraju. „WskaŸnik nowych zaka¿eñ spada stosunkowo powoli, a tempo tego spadku by³o dotychczas wolniejsze ni¿ w wiêkszoœci krajów Europy, co sprawi³o, ¿e relatywna sytuacja Izraela na ich tle uleg³a nawet pogorszeniu.

Ostatni tydzieñ przyniós³ jednak pewien postêp, gdy¿ wskaŸniki epidemiczne nadal siê zmniejszaj¹, podczas gdy w Europie (ogó³em) utknê³y w miejscu. Poprawê sytuacji epidemicznej w tym kraju wspiera wprowadzenie jeszcze jednego miesiêcznego lockdownu i do³o¿enie do niego prawie ca³kowitego zakazu ruchu lotniczego. Decyzje takie s¹ korzystne dla hamowania procesu rozwoju choroby, ale utrudniaj¹ precyzyjne wyodrêbnienie samoistnego wp³ywu akcji szczepieñ na rozwój sytuacji epidemicznej kraju.

Pewien niepokój budzi przedstawiona wy¿ej sytuacja, w której mimo zaszczepienia ludnoœci liczb¹ oko³o 7,5 miliona dawek (4,5 mln pierwszy raz, a 3 mln powtórnie) nie s¹ widoczne jeszcze symptomy du¿ych spadków wskaŸników epidemicznych, a te które maj¹ miejsce bardzo przypominaj¹ efekty wprowadzanych przez inne pañstwa lockdownów.

Przeliczaj¹c izraelsk¹ akcjê szczepieñ na warunki polskie oznacza³oby to ju¿ oko³o 30 milionów dawek. Zak³adaj¹c nawet prawie dwukrotnie wiêksz¹ ni¿ obecnie dostêpnoœæ szczepionek i mo¿liwoœæ dokonywania miliona szczepieñ tygodniowo, oznacza to, ¿e podobny stopieñ zaszczepienia naszego spo³eczeñstwa jaki jest obecnie w Izraelu, móg³by zostaæ osi¹gniêty dopiero na prze³omie sierpnia i wrzeœnia (data ta odsuwa siê w czasie z powodu aktualizacji danych z Izraela, jak równie¿ kolejnych redukcji zapowiadanych dostaw szczepionek do Polski).

Jak pokazuj¹ dane, zaszczepienie takiej czêœci spo³eczeñstwa mo¿e wcale nie gwarantowaæ dostatecznej poprawy sytuacji epidemicznej bez równoleg³ego utrzymywania dalszych ograniczeñ i obostrzeñ (tak jak w Izraelu), a to bêdzie nadal utrudnia³o swobodny rozwój ruchu turystycznego.

Bardzo prawdopodobne przeci¹ganie siê sytuacji du¿ego zagro¿enia epidemicznego – mimo równolegle prowadzonych szczepieñ – mo¿e prowadziæ do znacz¹co s³abszego sezonu w zorganizowanej turystyce wyjazdowej ni¿ to siê obecnie przewiduje, czyli czêsto oko³o 70 procent ruchu turystycznego z 2019 roku (Rainbow) lub 80 procent (Grupa TUI).

W po³¹czeniu z niepewnym epidemicznie sezonem zimowym 2021/22 prowadzi to do oczywistego wzrostu ryzyka zak³óceñ w dzia³alnoœci polskich organizatorów, zw³aszcza gdy nie zostan¹ oni wsparci adekwatn¹ pomoc¹ finansow¹ (vide Grupa TUI i Novaturas).

Przegl¹d sytuacji epidemicznej

W drugiej czêœci materia³u prezes Traveldaty prezentuje dane o sytuacji epidemicznej w grupie wybranych krajów europejskich i z innych kontynentów w formie map, wykresów i tabeli. Przy czym stosuje podzia³ na kraje bêd¹ce rynkami Ÿród³owymi w turystyce masowej i rynkami docelowymi.

W ostatnim tygodniu wskaŸnik liczby zgonów w Polsce obni¿y³ siê z 45,5 do 36,1, czyli o 20,7 procent (poprzednio spad³ o 9,7 procent). Oznacza³o to pewne poprawienie siê sytuacji kraju na tle pozosta³ych krajów Ÿród³owych o 12,4 procent (z 38,8 do 34).

W porównaniu z Polsk¹ najwiêksz¹ zmianê na korzyœæ, czyli zdecydowany spadek wskaŸnika odnotowano zw³aszcza w tych krajach, które nie eksperymentuj¹ zanadto lub wcale z ustawicznymi modyfikacjami obostrzeñ i ograniczeñ, a stabilnie utrzymuj¹ wprowadzone lockdowny i odnosz¹ dodatkowe korzyœci ze znacznej dyscypliny spo³ecznej w ich przestrzeganiu. Nale¿¹ do nich zw³aszcza Wielka Brytania (spadek wskaŸnika z 69,1 do 50,2), Irlandia (z 53,5 do 38,4) i Dania (z 13,1 do 7,93) – wymienia Betlej.

Warto zauwa¿yæ – dodaje – ¿e bardziej istotny postêp dotyczy krajów zachodniej czêœci kontynentu, gdzie od pewnego czasu w³adze postanowi³y bardziej powa¿nie traktowaæ utrzymuj¹ce siê zagro¿enie rozprzestrzenianiem koronawirusa. Do poprawy sytuacji w tych krajach przyczyni³y siê dodatkowo wyraŸnie wzmo¿one obawy zwi¹zane z bardziej zaraŸliw¹ i prawdopodobnie bardziej œmierteln¹ brytyjsk¹ jego odmian¹.

„W krajach œrodkowej czêœci Europy dyscyplina przestrzegania ograniczeñ wydaje siê mniejsza, co mo¿e mieæ zwi¹zek z historycznie ugruntowanym kontestowaniem lub nawet niewykonywaniem zaleceñ i decyzji w³adz, czyli zjawiska, które niemal nie wystêpuje np. w pañstwach skandynawskich. Sytuacjê epidemiczn¹ pogarsza dodatkowo znacz¹ce przeludnienie lokali mieszkalnych w tej czêœci Europy (…) i rozpowszechniona wielopokoleniowoœæ rodzin, zamieszkuj¹cych wspólne gospodarstwa domowe”.

Autor przechodzi teraz do „wykresów zbiorczych wskaŸników zaka¿eñ i zgonów dla tych regionów oraz dla Wielkiej Brytanii, która jest w tej chwili g³ównym obszarem zaka¿ania now¹ odmian¹ koronawirusa”.

Na wykresie widaæ cofanie siê wskaŸnika w zara¿anej ju¿ w du¿ym stopniu now¹ odmian¹ wirusa Wielkiej Brytanii. W ostatnim tygodniu sta³ siê on ju¿ ni¿szy od œredniej wartoœci prezentowanej przez europejskie zachodnie i œrodkowo-wschodnie kraje Ÿród³owe. Nale¿y jednak w tym wypadku mieæ na wzglêdzie pozytywne dzia³anie restrykcyjnego lockdownu, który jest w znacznym stopniu przestrzegany przez pe³ne obaw o niekontrolowany przebieg epidemii spo³eczeñstwo. Za kilka tygodni dodatkowy widoczny wp³yw na dalsze znaczne ograniczenie wskaŸników epidemicznych w tym kraju zacznie mieæ znaczny i szybko rosn¹cy stopieñ zaszczepienia tamtejszego spo³eczeñstwa – pierwsz¹ dawk¹ zaszczepiono ju¿ ponad 25 procent Brytyjczyków.

Od trzech tygodni najwy¿sze wspó³czynniki zaka¿eñ w krajach Ÿród³owych zachodniej Europy nie wystêpuj¹ ju¿ w tych krajach, do których najwczeœniej dotar³a nowa i zdecydowanie bardziej zaraŸliwa odmiana koronawirusa, czyli w Wielkiej Brytanii (kolejny spadek z 1359 do 1138) i w Irlandii (spadek z 1227 do 1117), ale we Francji (wzrost z 1963 do 2144). Sytuacja taka wydaje siê rezultatem bezkompromisowych lockdownów wprowadzonych w tych dwóch pierwszych krajach, a w Wielkiej Brytanii po oko³o dwóch miesi¹cach powinien siê dodatkowo i wyraŸnie ujawniæ korzystny wp³yw szczepienia tamtejszego spo³eczeñstwa.

Najni¿sze wskaŸniki maj¹ obecnie Dania (553) i Niemcy (631), a wiêc w kraje, które doœæ wczeœnie wprowadzi³y daleko posuniête lockdowny i gdzie stopieñ ich przestrzegania jest znaczny.

We Francji nadal silny wydaje siê pogl¹d, ¿e mimo niekorzystnej sytuacji epidemicznej nale¿y zrezygnowaæ z trzeciego lockdownu i przyj¹æ ryzyko rozprzestrzenianie siê nowej odmiany koronawirusa. Sytuacja taka z doprowadziæ mo¿e do zaostrzenia sytuacji epidemicznej i osi¹gniêciu ma³o chwalebnej pozycji epidemicznego lidera wœród du¿ych krajów Unii Europejskiej – przedstawia sytuacjê Betlej.

Nastêpnie podaje przyk³ad S³owenii jako przypadek lekcewa¿enia koronawirusa i przestrogê dla innych. Od wielu tygodni utrzymuje siê tam najwy¿szy tygodniowy wskaŸnik liczby zaka¿eñ w zachodniej czêœci kontynentu, który wprawdzie systematycznie nieco spada, ale i tak ma wysoki poziom tygodniowego wskaŸnika liczby infekcji 2517 na milion mieszkañców.

Po piêciu z rzêdu spadkach zbiorczego wa¿onego wskaŸnika nowych zachorowañ jego wzrost odnotowano równie¿ w Europie Œrodkowo-Wschodniej. Wzrós³ on z 1145 do 1194, czyli o 4,3 procent (poprzednio spad³ o 1,3 procent). Na rzecz wzrostu zbiorczego wskaŸnika zaka¿eñ dzia³a³a niekorzystna zmiana sytuacji epidemicznej w krajach Grupy Wyszehradzkiej, Rumunii i na Ukrainie, a na rzecz jego spadku jej pozytywna zmiana w Rosji, Bia³orusi i w krajach nadba³tyckich – wylicza Betlej.

W Polsce mimo kolejnego spadku, nadal na nieco wy¿szym, ni¿ przeciêtny, poziomie (ósmy najwy¿szy wœród 20 krajów Ÿród³owych) by³ wskaŸnik liczby zgonów, który w ostatnim tygodniu obni¿y³ siê z 45,5 do 36,1 czyli o 20,7 procent (przed tygodniem spad³ o 9,3 procent). Spadek ten jest opóŸnionym w czasie efektem wczeœniejszego zni¿kowego trendu nowych zachorowañ – dorzuca.

Jeœli chodzi o tak zwane kraje docelowe, to na doœæ stabiln¹ sytuacjê w du¿ym stopniu wp³ynê³o znacz¹ce obni¿enie siê wskaŸników zaka¿eñ w Hiszpanii (z 2970 do 1917) i Portugalii (z 1994 do 1154), a z drugiej strony istotne podniesienie siê wskaŸnika w drugim najludniejszym kraju tej grupy, czyli w Turcji (z 411 do 618), przy mniejszych zmianach wskaŸników w pozosta³ych krajach docelowych.

W ostatnim tygodniu odnotowano kolejne istotne spadki tygodniowego wskaŸnika nowych zaka¿eñ w wielu wa¿nych turystycznie regionach Hiszpanii. Dotyczy to zw³aszcza aglomeracji Madrytu (spadek 2177 do 1473), Katalonii (z 1304 do 964), rejonu Walencja/Alicante (z 1233 do 636), Balearów (z 637 do 408). Dalszy postêp w poprawie sytuacji epidemicznej odnotowano te¿ na Wyspach Kanaryjskich, gdzie wskaŸnik obni¿y³ siê z 615 do 511 nowych infekcji na milion mieszkañców. W znacznym stopniu spad³ te¿ wskaŸnik zaka¿eñ w Hiszpanii jako ca³oœci, czyli z 2970 do 1917 na milion mieszkañców.

Obok wymienionej wczeœniej Turcji w niektórych innych krajach docelowych odnotowano wzrost tygodniowego wskaŸnika zaka¿eñ, np. w Bu³garii (z 862 do 1013), Chorwacji (z 526 do 700) i we W³oszech (z 1398 do 1458).

W wielu krajach wskaŸnik w ostatnim tygodniu jednak spada³. Miêdzy innymi w Maroku (z 84,3 do 72,5), Tunezji (z 526 do 434), Albanii (2669 do 2473), Grecji (z 751 do 704), na Malcie (z 2507 do 2484) i na Cyprze (z 861 do 859).

Pewne zaskoczenie stanowi sytuacja w Egipcie. Po kilku tygodniach spadków drugi raz z rzêdu wzros³a liczba nowych infekcji w Egipcie do 42,2 przypadku na milion mieszkañców (przed tygodniem 40,6).

W USA wskaŸnik liczby nowych zachorowañ obni¿y³ siê z 1953 do 1526 na milion mieszkañców, czyli o 21,9 procent.

W Japonii wskaŸnik liczby nowych zaka¿eñ obni¿y³ siê z 87,3 do 79,4, czyli o 9 procent (poprzednio o 33,9 i 35,9 procent).

W Korei Po³udniowej w ostatnim tygodniu wzrós³ on doœæ niespodziewanie z 51,2 do 67,6, czyli o 32 procent. Na niskie wskaŸniki i relatywnie korzystn¹ ogóln¹ sytuacjê epidemiczn¹ znacz¹cy wp³yw ma du¿a dyscyplina spo³eczna Koreañczyków w przestrzeganiu antyepidemicznych regulacji.

Tygodniowy wskaŸnik liczby nowych zaka¿eñ w Chinach po licznych wczeœniejszych ró¿nokierunkowych zmianach, a póŸniej po czterotygodniowym bardzo znacz¹cym wzroœcie z 2,26 do 15,3 i póŸniejszych coraz ni¿szych wartoœciach w kolejnych trzech tygodniach (7,02, 7,59 i 1,33) obni¿y³ siê kolejny raz bardzo niskiego ju¿ poziomu 1,17.

Warto te¿ podkreœliæ, ¿e pomimo niejednokrotnie znacz¹cych wzglêdnych wzrostów i spadków wskaŸniki epidemiczne w wymienionych wy¿ej krajach azjatyckich nadal niezmiennie pozostaj¹ na bardzo niskich poziomach, zw³aszcza w odniesieniu do silnie zainfekowanych krajów europejskich i USA – t¹ uwag¹ prezes Traveldaty koñczy ca³y raport.

Football news:

Tuchel on the fight for the top 4: Everything is in the hands of Chelsea
Chelsea announced their withdrawal from the Super League last of the Premier League clubs
Six English clubs - Manchester United, Manchester City, Liverpool, Chelsea, Arsenal and Tottenham - intend to return to the Association of European Clubs (ESA) after they decided to withdraw from the European Super League
Super League does not give up: they promise to revise the format in order to return and save football further
Football belongs to the fans. Today, more than ever. Tweet of the day by Gerard Pique
AC Milan and Inter are withdrawing from the Super League
It turns out that Barcelona was not formally part of the Super League. Laporta is against her - and everything was planned in advance