Poland

Ani tu być, ani stąd wyjechać. W polskim prawie brakuje procedury identyfikowania bezpaństwowców

Kiedyś pisano o nich „międzynarodowi włóczędzy”. W swojej książce „Bezpaństwowość w prawie publicznym” piszesz, że takich osób na świecie jest ponad 10 mln.

Bezpaństwowość przez długi czas była postrzegana jako anomalia. Dla wielu osób to raczej ciekawostka, a jednocześnie to fundamentalne zagadnienie z punktu widzenia prawa i stosunków międzynarodowych. Bezpaństwowiec to może być osoba, która ma w Polsce prawo legalnego pobytu, czyli ma określony status publiczno-prawny. Ale taki „czysty” apatryda to osoba bez uregulowanego pobytu i niemająca żadnego ważnego dokumentu tożsamości czy dokumentu podróży. Oczywiście nie może się swobodnie przemieszczać poza granice kraju i nie może głosować, ale nie mówimy nawet o tym. Taka osoba ma problemy na każdym etapie życia społecznego: z podjęciem pracy, wynajęciem mieszkania, odebraniem przesyłki na poczcie, otwarciem rachunku w banku, zarejestrowaniem samochodu, korzystaniem ze służby zdrowia. To są ich codzienne problemy.

I często działają na granicy „szarej strefy”, unikają kontaktu z instytucjami.

Żyją w ciągłej obawie przed służbami – strażą graniczną, policją. Jeżeli ktoś nie ma dokumentów i jest cudzoziemcem, to jest to podstawa do umieszczenia go w ośrodku strzeżonym dla cudzoziemców. Ludzie tam trafiają, są zwalniani, znów trafiają, znowu są zwalniani... Są w ciągłym lęku. Równocześnie takiej osoby najczęściej nie można deportować, bo nie ma dokąd.

Jakie są przyczyny bezpaństwowości?

Bardzo zróżnicowane, co widać już na przykładzie spraw, które prowadziliśmy w Fundacji Helsińskiej. Pierwszą sprawą tego typu, która do mnie trafiła, była sprawa Marialiny. Jej rodzice byli znani i mieli obywatelstwo kubańskie, ale nie mogli go przekazać córce. Dziewczynka nie nabywała polskiego obywatelstwa zgodnie z prawem krwi, bo rodzice są cudzoziemcami, ale nie stosowała się do niej też zasada prawa ziemi, którą Polska wprowadziła pomocniczo, żeby przeciwdziałać bezpaństwowości dzieci. Ta zasada mówi, że jeżeli dziecko urodzone w Polsce nie nabywa żadnego obywatelstwa, bo rodzice są nieznani czy też są znani, ale nie można określić ich obywatelstwa lub go nie posiadają, to dostaje obywatelstwo polskie. Podobnie obywatelstwo może uzyskać dziecko, które zostało znalezione w Polsce. Ten przepis stosuje się na przykład do sytuacji dziecka pozostawionego w oknie życia. Ale w tej sytuacji rodzice byli znani i mieli określone obywatelstwo.

Dlaczego rodzice nie przekazali jej obywatelstwa kubańskiego?


Football news:

Mikel Arteta: Arsenal in the Premier League are not as formidable in attack as in the Europa League
Roma have 4 wins in 5 rounds of the Eurocup season for the first time
Soboslai could move to Leipzig in the winter if Salzburg fail to qualify for the Champions League play-offs. The midfielder is also of Interest to Bayern
Bale has 200 career goals. He hasn't scored in European competition for 2 years
Fati became socio of Barca, but will not be able to vote in the next election
Jose Mourinho: some Tottenham players coming to visit LASK, Ludogorets, think they don't belong there
Pioli on 4:2 with Celtic: Milan did not lose their head at 0:2 and continued to play as a team