Poland

A jednak fundusze za praworządność

Sêdziowie i s¹dy

Fundusze unijne na praworz¹dnoœæ

Fundusze unijne na praworz¹dnoœæ

Adobe Stock

Panie ministrze, pañska niewiedza mo¿e kosztowaæ wiêcej ni¿ niewiedza minister Danuty Hübner.

„Rozporz¹dzenie o ochronie bud¿etu UE" mylnie nazywane jest w ustach dramatyzuj¹cych polityków opozycji nawet „rozporz¹dzeniem: fundusze za praworz¹dnoœæ" – tak minister Konrad Szymañski rozpoczyna polemikê ze mn¹ („Warszawa nie œpi. Zaskar¿ymy rozporz¹dzenie", „Rz" z 21 stycznia 2021 r.). Chocia¿ „mechanizm praworz¹dnoœci" jako taki wed³ug strony internetowej KPRM ma byæ stosowany, czyli Polska zgodzi³a siê na to.

Chc¹cemu nie dzieje siê krzywda

W demokratycznym pañstwie prawnym porachunki polegaj¹ce na tym, ¿e pañstwo reprezentowane przez ministra konstytucyjnego atakuje ad personam osobê prywatn¹, wydaj¹ siê nie do pomyœlenia. A jednak zdarzy³o siê tak, i to nie po raz pierwszy. Oto minister Szymañski czyni ze mnie uzurpatora, który niby by³ jakimœ niepe³nym pe³nomocnikiem RP („w dwóch postêpowaniach przed TSUE kilka miesiêcy temu"), a podaje siê za by³ego pe³nomocnika RP. Tymczasem z wyszukiwarce internetowej TSUE dowiadujemy siê, ¿e bior¹c pod uwagê tylko sprawy zakoñczone wyrokiem TSUE, jako adwokat reprezentowa³em RP w trzech sprawach (¿yczê panu ministrowi takiej skutecznoœci, jak¹ RP wykaza³a w tych sprawach), nie licz¹c spraw w toku, w tym z³o¿enia skargi na dyrektywê „Acta II".

Wczeœniej atak personalny na mnie przeprowadzi³a minister Danuta Hübner 18 lat temu. Sporz¹dzaj¹c opiniê na zlecenie wicemarsza³ka Sejmu Janusza Wojciechowskiego o projekcie traktatu akcesyjnego, na mocy którego Polska przystêpowa³a do UE, znalaz³em b³¹d (art. 23 zd. 2 aktu przyst¹pienia). Ostrzega³em, ¿e przegramy w Trybunale Sprawiedliwoœci, bo zgodziliœmy siê, a Rzymianie mówili: „chc¹cemu nie dzieje siê krzywda". Pani minister w ostrych s³owach og³osi³a, ¿e nie mam racji. Interweniowa³ premier Leszek Miller. Zosta³em przeproszony. PóŸniej wskazany przeze mnie b³¹d zmaterializowa³ siê – tylko w produkcji mleka polscy rolnicy stracili ok. 300 mln euro. Polska poskar¿y³a siê do TS i przegra³a z uzasadnieniem, ¿e „chc¹cemu nie dzieje siê krzywda" (C-273/04, pkt 91).

Nasz kraj siê jednak zgodzi³

Po debacie z grudnia 2020 r. ju¿ chyba ka¿dy wie, ¿e od nowego roku obowi¹zuje rozporz¹dzenie unijne o funduszach za „praworz¹dnoœæ". O takim rozporz¹dzeniu wiadomo by³o ju¿ w lipcu 2020 r., po unijnym szczycie, czemu zaprzecza³a nasza dyplomacja. Polska zgodzi³a siê wtedy na reaktywowanie prac nad pierwotnym projektem rozporz¹dzenia, na którym opinia S³u¿by Prawnej Rady UE suchej nitki nie zostawi³a ze wzglêdu na liczne naruszenia traktatów. Opinia ta, wbrew szkodliwemu dla Polski twierdzeniu mojego polemisty, nie traci (przynajmniej czêœciowo) na aktualnoœci w stosunku do obowi¹zuj¹cego rozporz¹dzenia, ale pod warunkiem, ¿e nie bêdziemy wprowadzaæ siê w b³¹d, i¿ obowi¹zuj¹ce rozporz¹dzenie nie dotyczy „praworz¹dnoœci", co niestety czyni mój adwersarz. Zmieniono nazwê projektu i zniknê³o s³owo „praworz¹dnoœæ". Ju¿ jednak w art. 1 obowi¹zuj¹cego rozporz¹dzenia s¹ „zasady pañstwa prawnego", które zast¹pi³y „praworz¹dnoœæ" z art. 1 projektu pierwotnego, chocia¿ w obu angielskich wersjach jest „the rule of law".

Porównajmy jeszcze art. 3 lit. a) obowi¹zuj¹cego rozporz¹dzenia („[...] na naruszenie zasad pañstwa prawnego mo¿e wskazywaæ zagro¿enie niezawis³oœci s¹downictwa") z art. 3 ust. 2 lit. a) projektu pierwotnego („[...] nastêpuj¹ce elementy mog¹ zostaæ uznane za uogólnione braki w praworz¹dnoœci: zagro¿enie niezale¿noœci wymiaru sprawiedliwoœci"). Zniknê³a klauzula „uogólnione braki", zast¹piona w obowi¹zuj¹cym rozporz¹dzeniu czymœ, co jeszcze mocniej uderza w zasadê pewnoœci prawa, sk³adaj¹c¹ siê na „the rule of law" – katalogiem zupe³nie otwartym „inne sytuacje" (art. 4 ust. 2 lit. h).

Gdyby minister skorzysta³ z wyszukiwarki...

...dowiedzia³by siê, ¿e wniosek o zawieszenie stosowania przepisów rozporz¹dzenia mo¿na sk³adaæ do TSUE nie tylko w przypadku szkody materialnej typu „wycinka drzew". Mój adwersarz – wskazuj¹c na te drzewa – polemizuje z moim twierdzeniem, i¿ warunkiem koniecznym jest „wykazanie, ¿e niezastosowanie œrodka tymczasowego mo¿e doprowadziæ do wyst¹pienia powa¿nej i nieodwracalnej szkody w porz¹dku prawnym UE" (szkoda niematerialna). Cytowane s³owa znajdujemy w dwóch postanowieniach TSUE dotycz¹cych Polski (przywrócenie sêdziów SN i czêœciowe zawieszenie dzia³alnoœci Izby Dyscyplinarnej SN – wed³ug TSUE wystarczy uprawdopodobniæ tak¹ szkodê).

Panie ministrze, pañska niewiedza mo¿e kosztowaæ Polskê wiêcej ni¿ niewiedza minister D. Hübner.

Autor jest prof. nadzw. dr. hab. nauk prawnych, adwokatem – by³ pe³nomocnikiem RP przed TSUE (od 24 maja 2019 r. do 3 marca 2020 r.)

Football news:

Cavani has returned to training and is likely to play against Crystal Palace
Fabio Capello, Juventus played Rugby against the Port. Only Ronaldo and Chiesa can make a difference in this squad
Neymar: I posted how I was recovering from my injury, and I didn't get any messages saying, Wow, what a professional. No
Ole Gunnar Solscher: The work of the judges is very difficult and without additional pressure. We have to make their decisions
Joan Laporta: I'm sure Messi won't stay at Barca if I don't win the election. He gives the club 30% of revenue
Trent had idolized Gerrard since he was a kid, and he was in a fairy tale: he got Steven's care and the captain's armband. The story of a great relationship
Hazard's recovery from the injury is delayed. He probably won't play against Atletico on March 7