Poland

50 lat odbudowy Zamku Królewskiego w Warszawie

Sztuka

Zamek Królewski w Warszawie

AdobeStock

Na Zamku Królewskim w Warszawie odby³a siê dziœ inauguracja jubileuszu 50-lecia rozpoczêcia jego odbudowy. Obchody potrwaj¹ cztery lata, od 2021 do 2024 roku.

Ich pocz¹tek przypomina, ¿e 26 stycznia 1971 r. odby³o siê pierwsze posiedzenie Obywatelskiego Komitetu Odbudowy Zamku Królewskiego w Warszawie, który zaapelowa³ do ca³ego spo³eczeñstwa o wsparcie tego dzie³a. Apel spotka³ siê z natychmiastow¹, spontaniczn¹ reakcj¹ milionów Polaków w kraju i za granic¹. Decyzjê o powojennej odbudowie Zamku Królewskiego w Warszawie podjê³o 19 stycznia 1971 roku Biuro Polityczne KC PZPR, ale sfinansowaæ j¹ mia³y sk³adki spo³eczne. Ju¿ w dwa miesi¹ce po rozpoczêciu zbiórki pozyskano 27 mln z³otych.

Stare Miasto i Zamek Królewski w Warszawie w uznaniu wysi³ku podjêtego przy odbudowie, w 1980 roku zosta³y wpisane na listê œwiatowego dziedzictwa UNESCO.

Obchody odbudowy trwaæ bêd¹ do 2024 roku, gdy bêdziemy z kolei œwiêtowaæ 40. rocznicê otwarcia i udostêpnienia Zamku spo³eczeñstwu. Wtedy zaprezentowany zostanie nowy wystrój Sali Tronowej oraz wystawa prac W³adys³awa Hasiora.

Jubileuszowa uroczystoœæ rozpoczê³a siê dziœ o godz. 11:15, co symbolicznie przypomina, ¿e 17 wrzeœnia 1939 roku podczas bombardowania przez Niemców Zamku w³aœnie o tej godzinie zatrzyma³ siê zegar na wie¿y Zamku Królewskiego. Ostatecznie Zamek wysadzony zosta³ w powietrze przez wojska niemieckie we wrzeœniu 1944 roku. Po wojnie w³adze komunistyczne przez wiele lat wstrzymywa³y decyzje o jego odbudowie.

- W polskich sercach nigdy nie zgas³a nadzieja na odbudowê Zamku Królewskiego, na odbudowê Polski po zgliszczach drugiej wojny œwiatowej, wreszcie na odzyskanie niepodleg³oœci, na odzyskanie wolnej, suwerennej Rzeczypospolitej. - mówi³ podczas dzisiejszej inauguracji premier Mateusz Morawiecki. - Zamek Królewski by³ takim miejscem, takim symbolem, na odbudowê którego Polacy czekali. I jego odbudowê zawdziêczamy przede wszystkim narodowi polskiemu, wspania³ym ludziom, którzy nie dali umrzeæ sprawie polskiej, i którzy Zamek Królewski traktowali jako swego rodzaju symbol tej odbudowy.

A Piotr Gliñski, wicepremier, minister kultury i sportu przypomina³: - To by³a decyzja ówczesnych w³adz pañstwowych, ale decyzja, która zosta³a przejêta i upodmiotowiona przez polskie spo³eczeñstwo i polski naród, który od czasu zniszczenia Zamku czeka³ na jego odbudowê, chcia³ tej odbudowy i j¹ zrealizowa³. I zaznacza³: - To jest tak¿e moment, ¿eby przypomnieæ tych wszystkich ludzi, którzy wtedy byli najbardziej zaanga¿owani w tê odbudowê - prof. Lorentz, prof. Zachwatowicz, Bogus³awski, Gieysztor. Tysi¹ce ludzi polskiej kultury, dziêki którym Zamek Królewski w Warszawie zosta³ odbudowany.

Patronat Honorowy nad jubileuszem obj¹³ prezydent Andrzej Duda.

Wielkie wystawy

Profesor Wojciech Fa³kowski, dyrektor Zamku Królewskiego zaprezentowa³ pierwszy dar w inwentarzu zamkowym - XVII portret Jana Andrzeja Morsztyna, który jego potomkowie ofiarowali Zamkowi w 1967 roku. - Nie by³o jeszcze Zamku i mia³o nie byæ Zamku – komentowa³ profesor, ale o oni pamiêtali o nim, tak jak pamiêta³y miliony ludzi. Pokazujemy ten obraz jako œwiadectwo, ¿e ludzka pamiêæ i przywi¹zanie do znaków i symboli s¹ starsze ni¿ mury… I tak Zamek zosta³ pieczo³owicie odbudowany.

Dyrektor Zamku zapowiedzia³, ¿e jubileusz w 2021 roku uœwietni¹ cztery wystawy. 

„Arcydzie³a Watykanu. Wystawa w 100 lecie urodzin Jana Paw³a II” z dzie³ami sprowadzonymi z Muzeów Watykañskich poka¿¹ œwiat sztuki, który otacza³ i inspirowa³ Jana Paw³a II.

Wystawa „Polskie elity a upadek Rzeczypospolitej. W 230. rocznicê uchwalenia Konstytucji 3 Maja” opowie o próbie naprawy Rzeczypospolitej i ró¿norodnoœci ówczesnych spo³ecznych postawach. 

„Holandia w czasach Rembrandta” zbudowana zostanie wokó³ pere³ kolekcji Zamkowej – dwóch wspania³ych portretów mistrza; „Dziewczyna w ramie obrazu” i „Uczony przy pulpicie”, które dope³ni 200 obiektów XVII-wiecznej sztuki holenderskiej. Pokaz uœwietni¹ trzy pejza¿e holenderskie ze zbiorów Dulwich Picture Gallery w Londynie i sprowadzony z Holandii portret Jana Makowskiego, szwagra Rembrandta.

„Caravaggio inni mistrzowie. Dzie³a z kolekcji Roberta Longhiego” przedstawi najlepsze dokonania sztuki XVI-XVII wieku w kilkudziesiêciu obrazach z prywatnych w³oskich kolekcji. W tym mistrzowski obraz Caravaggia „Ch³opiec ugryziony przez jaszczurkê”

- Ten rok wielkich wystaw jest pocz¹tkiem jubileuszowych obchodów. W tym czasie chcemy zrealizowaæ równolegle dwa zamierzenia - wzbogaciæ kolekcje zamkowe, by nasyciæ wnêtrza najlepszymi dzie³ami sztuki i rzemios³a. A jednoczeœnie pozyskaæ takie dzie³a sztuki, które pozwol¹ nam stworzyæ kolekcje dorównuj¹c¹ zachodnioeuropejskim. – zapowiada prof. Wojciech Fa³kowski.

Sala Tronowa w nowej dekoracji

Podczas jubileuszowych obchodów kontynuowany bêdzie te¿ projekt rekonstrukcji dekoracji  hafciarskiej Sali Tronowej przez Pracowniê Konserwacji Tkanin Zamku Królewskiego.

Dekoracja ta zosta³a pierwotnie zamówiona w 1785 roku przez króla Stanis³awa Augusta w firmie Camille Pernon et Compagnie w Lyonie. Jej g³ównym motywem by³o 86 haftowanych srebrem or³ów. Zrealizowano j¹ w ca³oœci w roku 1786. Sala Tronowa zyska³a wtedy dziêki hafciarskiemu dzie³u najwy¿szej klasy niezwyk³y wygl¹d.
Niestety zniszczy³y j¹ burzliwe losy - od schy³ku XVIII wieku po drug¹ wojnê œwiatow¹. 

Po odbudowie Zamku, dziêki staraniom ówczesnego dyrektora, prof. Aleksandra Gieysztora, w roku 1991 odnaleziono jedyny znany egzemplarz oryginalnego or³a z zaplecka tronu, co da³o impuls do rozpoczêciu prac nad rekonstrukcj¹ wystroju Sali Tronowej. 

Do dziœ odtworzono 86 or³ów i w¹skie bordiury dekoruj¹ce p³yciny œcienne. Dziêki wieloletnim badaniom w 2018 uda³o siê zrekonstruowaæ projekt dekoracji lyoñskiej. Obecnie prace rekonstrukcyjne nad ostatnim tronem niepodleg³ej Rzeczypospolitej s¹ kontynuowane.

Football news:

Ole Gunnar Solskjaer: Manchester United are waiting for three important weeks, matches with Chelsea, Leicester. We are confident in ourselves
Gattuso on Granada: If Napoli were killing time like this, we would have been smeared in the press
Dzeko is Roma's top scorer in European competitions. He scored the 29th goal and beat Totti
Mikel Arteta: We got to give them two goals. Would hate to fly out of the Europa League
Milan kicked 18 penalties for the season. This is the best result in the top 5 leagues in Europe
Man City can offer Borussia more than 100 million pounds for Holand and Reina. The club is exploring this possibility (90min)
Ajax have won 11 matches in a row. The last defeat against Atalanta in December