Poland

14. emerytura, nowe problemy

Finanse

Eksperci o uchwalonym w³aœnie nowym œwiadczeniu: absurdalna, niepoparta ¿adnymi merytorycznymi argumentami decyzja, psucie systemu, niszczy zachêty do d³u¿szej pracy.

Sejm uchwali³ ustawê, która pozwoli na wyp³atê jesieni¹ dodatkowego œwiadczenia obiecanego przez PiS jeszcze przed wyborami parlamentarnymi i prezydenckimi. Za ustaw¹ zag³osowa³o 420 pos³ów, przeciw by³o 19, a 12 wstrzyma³o siê od g³osu.

Zgodnie z ustaw¹ „14" równ¹ minimalnej emeryturze otrzymaj¹ emeryci i renciœci, którzy pobieraj¹ œwiadczenie do 2900 z³ brutto. Ci, którzy maj¹ wy¿sze, dostan¹ mniej, a ich „14" bêdzie pomniejszona o kwotê przekroczenia 2900 z³, wedle zasady z³otówka za z³otówkê. Rz¹d szacuje, ¿e œwiadczenie dostanie ponad 9 mln osób. Koszt „14" to 11,4 mld z³.

– To jednorazowe œwiadczenie w roku pandemii, gdy ochrona zdrowia nie dzia³a i seniorzy chodz¹ do lekarza prywatnie. Nie jest to sta³y wydatek bez pokrycia w dochodach – tak poparcie opozycyjnej Koalicji Obywatelskiej dla rz¹dowego projektu mocno zwiêkszaj¹cego wydatki pañstwa w czasie pandemii t³umaczy³a Izabela Leszczyna, pos³anka KO. – Pe³ne œwiadczenie dostaj¹ tylko najbiedniejsi, im wy¿sza emerytura, tym ni¿sze œwiadczenie – doda³a.

Polityczny wybryk

Eksperci emerytalni nie zostawiaj¹ jednak na tej ustawie suchej nitki. – Dziœ jest piêkny, s³oneczny dzieñ, przynajmniej w Warszawie, wiêc podniesiona na duchu stwierdzam, nieco tylko sarkastycznie, ¿e bardzo kocham moj¹ babciê, wiêc fajnie, ¿e bêdzie mia³a nieco wiêcej pieniêdzy w tym roku – skomentowa³a dla „Rzeczpospolitej" decyzjê Sejmu prof. Joanna Tyrowicz, ekonomistka, wspó³za³o¿ycielka oœrodka badawczego GRAPE, wyk³adowczyni na Wydziale Zarz¹dzania Uniwersytetu Warszawskiego. Zaraz jednak doda³a: – Mój mózg zawodowy odmawia w ogóle mierzenia siê z t¹ absurdaln¹, niepopart¹ ¿adnymi argumentami decyzj¹. Nie ma ¿adnego powodu, by twierdziæ, ¿e akurat teraz trzeba zadbaæ o dochody emerytów albo ¿e to dziwne œwiadczenie, zwane dla niepoznaki 14. emerytur¹, to faktycznie najskuteczniejszy z jakiejkolwiek perspektywy sposób walki z tym ubóstwem. Nie ma nawet dowodów, ¿e ten wybryk bêdzie skuteczny w politycznej walce o rz¹d dusz, bo najbli¿sze wybory za doœæ d³ugi czas, a nie jest powiedziane, ¿e emeryci lepiej zapamiêtaj¹ 14. emeryturê ni¿ chaos w dostêpie do szczepieñ przeciw Covid-19 – doda³a Joanna Tyrowicz.

Zdaniem dr. Antoniego Kolka, prezesa Instytutu Emerytalnego, 14. emerytura to œwiadczenie, które psuje system emerytalny i jest form¹ wygaszania ubezpieczeñ spo³ecznych oraz powrotu do politycznego sterowania wysokoœci¹ œwiadczeñ. – Dalsze tego typu dzia³ania przyczyniaæ siê bêd¹ do odchodzenia od systemu zdefiniowanej sk³adki na rzecz zdefiniowanego œwiadczenia. Nie bêdzie ju¿ zachêt do d³u¿szej pracy, a wrêcz d³u¿sza praca oznaczaæ bêdzie utratê prawa do 14. emerytury – mówi ekspert.

Co wiêcej, jego zdaniem taka forma wyp³aty œrodków jest w praktyce zabieraniem pieniêdzy œwiadczeniobiorcom. – Gdyby œrodki, które maj¹ zostaæ przeznaczone na wyp³atê 14. emerytury, w ca³oœci przeznaczyæ na waloryzacjê œwiadczeñ, oznacza³oby to waloryzacjê na poziomie oko³o 7 proc., czyli ktoœ, kto pobiera œwiadczenie w wysokoœci 1200 z³ otrzyma³by 1284 z³ miesiêcznie. Tyle wynosi³aby emerytura minimalna. Z kolei osoba, która otrzymuje 2500 z³, dosta³aby miesiêcznie wiêcej o 175 z³. W skali 2020 r., w okresie 10 miesiêcy, oznacza³oby to dodatkowo kwotê 1750 z³ – mówi Antoni Kolek.

Zwraca te¿ uwagê, ¿e œrodki te podlega³yby efektowi ci¹gnionemu, czyli kolejna waloryzacja naliczana by³aby ju¿ od wy¿szej kwoty. – Rz¹d premiuje jednak osoby, które pracowa³y krótko i nie wypracowa³y 20 lat w przypadku kobiet i 25 lat w przypadku mê¿czyzn. To do tych osób kierowane jest œwiadczenie w pe³nej wysokoœci, pozbawiaj¹c prawa do dodatkowych œrodków tych, którzy wypracowali przez ca³e swoje ¿ycie zawodowe emeryturê powy¿ej 4150 z³ – mówi szef Instytutu Emerytalnego.

Drenowanie rezerw

Na tym nie koniec problemów. – 14. emerytura finansowana bêdzie z Funduszu Solidarnoœciowego, który œrodki pozyska z Funduszu Rezerwy Demograficznej – zauwa¿a dr Kolek. Tymczasem pieni¹dze z FRD mia³y byæ przeznaczone na wspieranie Funduszu Ubezpieczeñ Spo³ecznych w trudniejszych czasach. – Te czasy w³aœnie nadchodz¹. Zgodnie z prognozami ZUS w najbli¿szych latach w FUS brakowaæ bêdzie 63–72 mld z³ rocznie. Jednak w³adze wol¹ w ksiêgowy sposób przekazaæ œrodki z FRD do Funduszu Solidarnoœciowego, który od 2025 r. mia³by sp³acaæ tê po¿yczkê. W tak¹ formê sp³aty chyba nikt nie wierzy i œrodki te, obecnie stanowi¹ce aktywa FRD, w przysz³oœci uznane zostan¹ za umorzone. Taki mechanizm to w praktyce drena¿ FRD za pomoc¹ kreatywnej ksiêgowoœci – przekonuje ekspert Instytutu Emerytalnego. – Problem pojawi siê wówczas, gdy jedynymi aktywami FRD bêd¹ niesp³acone po¿yczki. Wtedy nie bêdzie ju¿ œrodków na wyp³atê œwiadczeñ – dodaje.

Po uchwaleniu przez Sejm ustawa idzie do Senatu.

Football news:

Sociedad coach on the draw with Real Madrid: If we had scored 2-0, everything would have been different. Fair result
Only Raul and Casillas were younger than Vinicius when they played their 100th match for Real Madrid
Zidane on the draw with Sociedad: We lost two points. We had obvious moments in the first half
Wolverhampton defender Kilman is ready to play for the Ukrainian national team. Earlier it was reported that he can choose Russia
Pochettino on the new remontade with Barca: In football, even the unthinkable is possible, but we are positive
Real Madrid snapped a 5-game winning streak with a draw with Sociedad
Neymar is likely to miss the Barcelona game. PSG don't want to take any chances